قهوه فول کافئین چیست؟ حقیقت‌هایی درباره کافئین

قهوه فول کافئین یا Full-Caffeine Coffee به قهوه‌ای گفته می‌شود که کافئین آن به‌طور معمول از دانه‌های قهوه حذف نشده است. برخلاف قهوه دیکف که بیشتر کافئین آن طی فرآیند خاصی گرفته می‌شود، قهوه فول کافئین همان قهوه معمولی و کافئین‌دار است. البته «فول کافئین» لزوماً به معنی قوی‌ترین قهوه نیست. میزان کافئین یک فنجان به عواملی مثل نوع دانه، مقدار قهوه، اندازه نوشیدنی و روش دم‌آوری بستگی دارد.

یک فنجان معمولی قهوه دمی به‌طور متوسط حدود ۹۵ میلی‌گرم کافئین دارد، هرچند این مقدار بسته به نوع قهوه و روش تهیه می‌تواند تغییر کند.

قهوه فول کافئین چقدر کافئین دارد؟

میزان کافئین در قهوه فول کافئین عدد ثابتی نیست. برای مثال، یک شات ۳۰ میلی‌لیتری اسپرسو حدود ۶۳ میلی‌گرم کافئین دارد، در حالی که یک فنجان ۲۴۰ میلی‌لیتری قهوه دمی معمولاً حدود ۸۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم کافئین دارد.

حجم نوشیدنی هم اهمیت زیادی دارد. یک فنجان ۳۵۵ میلی‌لیتری قهوه دمی می‌تواند حدود ۱۴۰ میلی‌گرم کافئین داشته باشد و یک لیوان ۴۷۰ میلی‌لیتری کلد برو ممکن است ۲۰۰ میلی‌گرم یا بیشتر کافئین داشته باشد. بنابراین برای تشخیص میزان کافئین، فقط به اسم نوشیدنی نگاه نکنید. نوع دانه، مقدار قهوه و حجم نوشیدنی هم نقش مهمی دارند.

تفاوت قهوه فول کافئین و دیکف چیست؟

تفاوت اصلی در مقدار کافئین است. قهوه فول کافئین همان قهوه معمولی است و کافئین طبیعی دانه در آن حفظ شده است. در مقابل، در قهوه دیکف بیشتر کافئین دانه طی فرآیندهای مخصوص حذف می‌شود. اما با این حال، دیکف کاملاً بدون کافئین نیست. یک فنجان ۲۴۰ میلی‌لیتری قهوه دیکف معمولاً حدود ۲ تا ۱۵ میلی‌گرم کافئین دارد. این مقدار در مقایسه با حدود ۹۵ میلی‌گرم کافئین موجود در یک فنجان معمولی قهوه دمی بسیار کمتر است، اما صفر نیست.

به همین دلیل اگر به کافئین حساس هستید یا باید مصرف آن را کنترل کنید، بهتر است دیکف را «کم‌کافئین» در نظر بگیرید، نه «بدون کافئین».

آیا فول کافئین همان قهوه قوی است؟

نه، این دو اصطلاح یکی نیستند. وقتی می‌گوییم یک قهوه «قوی» است، ممکن است منظورمان طعم تندتر، تلخی بیشتر یا غلظت بالاتر باشد. اما این ویژگی‌ها لزوماً به معنی کافئین بیشتر نیستند. برای مثال، دارک‌رُست معمولاً طعم قوی‌تر و تلخ‌تری دارد، اما این به آن معنا نیست که حتماً کافئین بیشتری از یک قهوه‌ی لایت‌رُست دارد.

در واقع، تفاوت میزان کافئین بین درجات مختلف رُست نسبتاً کم است و عواملی مثل نوع دانه، مقدار قهوه و روش دم‌آوری تأثیر بیشتری دارند. پس اگر دنبال قهوه‌ای با کافئین بیشتر هستید، صرفاً سراغ تیره‌ترین رُست نروید.

چه عواملی میزان کافئین قهوه فول کافئین را تعیین می‌کنند؟

برای رسیدن به پاسخ سوال «کدام قهوه کافئین بیشتری دارد؟» ابتدا باید بدانید که چه عواملی روی افزایش میزان کافئین قهوه اثر دارند.

• نوع دانه: نوع دانه یکی از مهم‌ترین عوامل است. دانه‌های روبوستا تقریباً دو برابر دانه‌های عربیکا کافئین دارند. بنابراین با خرید قهوه فول کافئین، کافئین بالاتری از قهوه دریافت خواهید کرد.
• مقدار قهوه: هرچه قهوه بیشتری برای تهیه نوشیدنی استفاده کنید، مقدار کافئین نیز بیشتر می‌شود. به همین دلیل یک فنجان بزرگ‌تر از همان قهوه معمولاً کافئین بیشتری نسبت به یک فنجان کوچک‌تر دارد.
• روش دم‌آوری: روش تهیه قهوه هم روی میزان کافئین تأثیر می‌گذارد. برای مثال، یک فنجان ۲۴۰ میلی‌لیتری قهوه دمی حدود ۹۵ میلی‌گرم کافئین دارد، در حالی که همین مقدار فرنچ پرس معمولاً بین ۸۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم کافئین دارد. در روش پوراور نیز یک فنجان ۲۴۰ میلی‌لیتری حدود ۹۵ میلی‌گرم کافئین دارد. موکاپات در همین حجم می‌تواند حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلی‌گرم کافئین داشته باشد. یک شات ۳۰ میلی‌لیتری اسپرسو نیز حدود ۶۳ میلی‌گرم کافئین دارد، اما در مورد کلد برو، یک لیوان ۴۷۰ میلی‌لیتری ممکن است ۲۰۰ میلی‌گرم یا بیشتر کافئین داشته باشد.

نکته اینجاست که اسپرسو در هر ۳۰ میلی‌لیتر کافئین بسیار بیشتری دارد، اما چون حجم آن کم است، یک فنجان کامل قهوه دمی می‌تواند در مجموع کافئین بیشتری داشته باشد.

آیا درجه رُست روی کافئین قهوه تأثیر دارد؟

تأثیر درجه رُست در خرید قهوه کمتر از چیزی است که معمولاً تصور می‌شود. دارک‌رُست به خاطر طعم شدیدتر و تلخ‌تر، اغلب «قوی‌تر» به نظر می‌رسد، اما این به معنی کافئین بیشتر نیست.

هنگام برشته‌کاری، دانه‌ها رطوبت خود را از دست می‌دهند و منبسط می‌شوند. اگر قهوه را با حجم اندازه بگیرید، یک پیمانه لایت‌رُست ممکن است کمی کافئین بیشتری داشته باشد، چون دانه‌های آن متراکم‌تر هستند. اما اگر مقدار قهوه را بر اساس وزن اندازه بگیرید، اختلاف کافئین بین لایت‌رُست و دارک‌رُست بسیار کم می‌شود.

در عمل، نوع دانه، مقدار قهوه، اندازه آسیاب و نسبت آب به قهوه معمولاً تأثیر بیشتری از درجه رُست روی کافئین دارند.

قهوه فول کافئین برای چه کسانی مناسب است؟

قهوه فول کافئین برای افرادی مناسب است که می‌خواهند از اثرات طبیعی کافئین مثل افزایش هوشیاری و تمرکز بهره ببرند. کافئین با مسدود کردن موقت گیرنده‌های آدنوزین در مغز، احساس خستگی را کاهش می‌دهد و می‌تواند باعث افزایش هوشیاری و تمرکز شود. البته واکنش افراد به فواید و مضرات کافئین یکسان نیست. مصرف زیاد آن می‌تواند باعث بی‌قراری، لرزش، اضطراب، افزایش ضربان قلب، تهوع یا اختلال خواب شود. در مقاله دیگر ما می‌توانید بیشتر در مورد واقعیت رابطه قهوه و استرس بخوانید.

برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف حداکثر حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز معمولاً به‌عنوان سقف قابل‌قبول در نظر گرفته می‌شود. اگر به کافئین حساس هستید، باردار هستید یا شرایط پزشکی خاصی دارید، میزان مناسب مصرف می‌تواند کمتر باشد.

۱۱ حقیقت درباره کافئین

کافئین نقش مهمی در محبوبیت قهوه دارد، اما حقایقی در مورد این عنصر انرژی‌بخش وجود دارد که در ادامه، به ۱۱ مورد از حقایق پنهان کافئین اشاره خواهیم کرد.

۱. کافئین چه زمانی اثر خود را نشان می‌دهد؟

طبق اعلام آکادمی پزشکی خواب آمریکا، حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد تا کافئین به بیشترین غلظت خود در خون برسد. بدن معمولاً نیمی از کافئین مصرف‌شده را طی ۳ تا ۵ ساعت دفع می‌کند، اما باقی‌مانده آن ممکن است ۸ تا ۱۴ ساعت در بدن باقی بماند.

۲. بیشتر کافئین مصرفی از کجا می‌آید؟

حدود ۹۶ درصد از کافئین موجود در نوشیدنی‌های مصرفی از سه منبع اصلی تأمین می‌شود: قهوه، نوشابه‌های گازدار و چای. در میان این سه، قهوه بیشترین سهم را در دریافت کافئین دارد.

۳. قهوه یکی از سریع‌ترین راه‌های دریافت کافئین است

اگر دنبال دریافت سریع کافئین هستید، قهوه انتخاب مؤثری است. برای مثال، یک فنجان قهوه بزرگ می‌تواند حدود ۲۶۰ میلی‌گرم کافئین داشته باشد، در حالی که یک نوشابه رژیمی با حجم مشابه معمولاً حدود ۴۵ میلی‌گرم کافئین دارد.

۴. همه نوشیدنی‌های انرژی‌زا کافئین کمتری از قهوه ندارند

نوشیدنی‌هایی مثل ردبول را نباید صرفاً بر اساس ظاهرشان قضاوت کرد. میزان کافئین آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد و بسته به محصول و حجم، حتی به مقادیر بالایی برسد. برخی از این نوشیدنی‌ها علاوه بر کافئین، مقدار قابل‌توجهی شکر و مواد افزودنی دارند؛ بنابراین هنگام انتخاب نوشیدنی انرژی‌زا، بهتر است علاوه بر میزان کافئین، ترکیبات و ارزش غذایی آن را هم در نظر بگیرید.

۵. کافئین می‌تواند روی خلق‌وخو و تمرکز تأثیر بگذارد

کافئین یکی از رایج‌ترین مواد محرک در دنیاست و دلیل محبوبیت آن هم تا حد زیادی به اثرات آن بر بدن برمی‌گردد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف کافئین می‌تواند به بهبود خلق‌وخو و تمرکز و افزایش هوشیاری کمک کند. پژوهش‌هایی نیز ارتباط میان مصرف کافئین و کاهش خطر برخی بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر و پارکینسون را بررسی کرده‌اند.

۶. کافئین روی دیگری هم دارد

کافئین دردسرهای خاص خودش را دارد. مصرف آن، به‌خصوص در مقادیر زیاد، می‌تواند با افزایش اضطراب و اختلال خواب همراه باشد. در موارد بسیار شدید و در صورت مصرف دوزهای بسیار بالا، مسمومیت با کافئین می‌تواند به علائمی مانند استفراغ، تشنج، کما و حتی مرگ منجر شود.

۷. کافئین نسبتاً سریع روی مغز اثر می‌گذارد

پس از مصرف کافئین، حدود ۲۰ دقیقه زمان لازم است تا نخستین آثار آن را احساس کنید. البته زمان دقیق شروع اثر می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و به عواملی مانند مقدار مصرف و شرایط بدن بستگی دارد.

۸. کافئین چگونه احساس خستگی را کاهش می‌دهد؟

کافئین با مسدود کردن آدنوزین در مغز عمل می‌کند. آدنوزین یک انتقال‌دهنده عصبی است که با افزایش سطح آن، احساس خستگی و خواب‌آلودگی بیشتر می‌شود. وقتی کافئین گیرنده‌های آدنوزین را مسدود می‌کند، مغز برای مدتی پیام خستگی را کمتر دریافت می‌کند و در نتیجه احساس هوشیاری بیشتری خواهید داشت.

۹. کافئین می‌تواند روی دوپامین هم اثر بگذارد

زمانی که کافئین گیرنده‌های آدنوزین را مسدود می‌کند، فعالیت سیستم دوپامین نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. به همین دلیل ممکن است نوشیدن یک فنجان قهوه در ابتدای روز علاوه بر افزایش هوشیاری، باعث شود احساس بهتری داشته باشید.

۱۰. کافئین می‌تواند عملکرد ورزشی را افزایش دهد

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که کافئین می‌تواند عملکرد ورزشی را تا حدود ۳ درصد بهبود دهد. کافئین علاوه بر کاهش احساس خستگی، باعث افزایش آزاد شدن کلسیم در سلول‌های عضلانی می‌شود و می‌تواند به عضلات کمک کند عملکرد بهتری داشته باشند.

۱۱. ترک کافئین ممکن است با علائم ناخوشایندی همراه باشد

بهتر است فراموش نکنیم که کافئین یک ماده محرک است و بدن می‌تواند به مصرف مداوم آن عادت کند. اگر بعد از مصرف منظم کافئین ناگهان آن را کنار بگذارید، ممکن است با علائمی مانند سردرد، کاهش تمرکز و حتی نشانه‌هایی شبیه آنفلوآنزا مواجه شوید. به همین دلیل، اگر قصد دارید مصرف کافئین را کاهش دهید، کم کردن تدریجی آن معمولاً راحت‌تر از قطع ناگهانی است.

جمع‌بندی

قهوه فول کافئین همان قهوه معمولی است که کافئین طبیعی آن حذف نشده است. مقدار کافئین آن هم به عواملی مثل نوع دانه، مقدار قهوه، حجم نوشیدنی و روش دم‌آوری بستگی دارد. اگر کافئین بیشتری می‌خواهید، دانه‌های روبوستا، نوشیدنی‌هایی مثل کلد برو یا اضافه کردن شات اسپرسو می‌توانند انتخاب‌های مناسبی باشند. در مقابل، اگر به کافئین حساس هستید، قهوه دیکف گزینه کم‌کافئین‌تری است.

در نهایت، یادتان باشد که قهوه با طعم قوی‌تر لزوماً کافئین بیشتری ندارد و دارک‌رُست هم به‌خودی‌خود انتخاب پرکافئین‌تری نیست. مهم‌تر از همه، مقدار مصرف روزانه است؛ برای بیشتر بزرگسالان سالم، حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز سقف معمول در نظر گرفته می‌شود. بنابراین با شناخت میزان کافئین هر نوشیدنی، می‌توانید قهوه فول کافئین را متناسب با نیاز و عادت مصرف خودتان انتخاب کنید.